Świat brytyjskich seriali komediowych - od Johna Cleesa do Rowana Atkinsona, od Monty Pythona do Małej Brytanii, od czarno-białej taśmy do cyfrowych efektów specjalnych. Krótko mówiąc: Britcoms!
Alan Johnston banner
Blog > Komentarze do wpisu
Tak jest, panie ministrze
Tytuł oryginalny: Yes Minister
Tytuł polski: Tak jest, panie ministrze (TVP)
Autorzy: Sir Antony Jay & Jonathan Lynn
Lata emisji: 1980 - 1984
Liczba odcinków: 21 + 1 specjalny
Liczba serii: 3
Stacja: BBC Two 
 
Jeśli interesujecie się historią najnowszą Wielkiej Brytanii, to na pewno wiecie bardzo dużo na temat Margaret Thatcher, pierwszej kobiety w historii sprawującej faktycznie najważniejszy urząd w tym kraju, czyli oczywiście premiera. Wątpię jednak, aby nawet najzagorzalsi miłośnicy jej dokonań wiedzieli, który serial telewizyjny był jej ulubionym. Otóż nazywał się "Yes Minister", a w Polsce był emitowany bodaj raz w TVP3 jako "Tak jest, panie ministrze". Żeby dodać do opowiastki o gustach pani premier ciekawą pointę: był najsłynniejszą britcomową parodią życia polityków na najwyższych szczeblach władzy.
 
W naszym kraju jest to dzieło znane bardzo słabo, co zresztą łatwo zrozumieć, ponieważ dla pełnego docenienia wszystkich jego smaczków trzeba dość dobrze znać i pojmować brytyjski system polityczny, przede wszystkim zaś zdawać sobie sprawę z ogromnej roli ustrojowej, jaką na Wyspach ma - w Polsce wciąż lekceważona i pomiatana przez kolejne partyjne republiki kolesi - służba cywilna. Założenie jest takie: pochodzący z wyborów politycy wyznaczają ogólne cele aparatu państwowego, podejmują najważniejsze decyzje i odpowiadają za nie przed swoim elektoratem. Ale w żadnym razie ani oni ani ich partyjna klientela nie zajmują się realizacją tych decyzji - od tego mają profesjonalistów, praktycznie nieusuwalnych urzędników ze służby cywilnej. W Polsce taki stan rzeczy brzmi w tej chwili jak piękne, ale nieco nierealne marzenie. W Anglii jest na odwrót - służba cywilna jest czymś tak potężnym, że jak równy z równym toczy z klasą polityczną walkę o to, kto skupi w swoim ręku więcej władzy. I właśnie ta walka jest centralną osią fabuły "Tak jest, panie ministrze", przy okazji obśmiewającego także praktycznie wszystkie inne aspekty życia politycznego.
 
Polityków w tym wiecznym sporze reprezentuje Jim Hacker, który w pierwszym odcinku zostaje ministrem spraw administracyjnych. Ma głowę pełną pięknych ideałów, ale tak naprawdę liczy się dla niego wyłącznie jego własna popularność w mediach, mająca być gwarancją długiej kariery na szczytach władzy. Doraźnie stara się też nie podpaść za bardzo premierowi, bo nigdy nie zna się dnia ani godziny swojej dymisji. Szefem służby cywilnej w jego resorcie (tzw. stałym podsekretarzem) jest Sir Humphrey Appleby, którego postać do dziś służy Anglikom za ucieleśnienie stereotypowego biurokraty. Stara się manipulować ministrem, korzystając ze swego znacznie lepszego wykształcenia i większego doświadczenia w pracy ministerialnej. Robi wszystko, by służba nie straciła choćby jednego etatu oraz by to ona, a nie politycy, faktycznie decydowała o wszystkim, do dla kraju najważniejsze. Między tymi dwoma skrajnościami sytuuje się Bernard, osobisty sekretarz ministra, który z jednej strony sam jest członkiem służby cywilnej i boi się narazić Sir Humphrey'owi, ale z drugiej strony próbuje być lojalny wobec Hackera, a czasem zwyczajnie nie może scierpieć bezsensów, w które Humphrey dla bardzo partykularnych interesów wmanewrowuje ministra.
 
Ogromną siłą serialu jest gra dwóch wielkich, nieżyjących już niestety aktorów: Paula Eddingtona jako ministra oraz Nigela Hawthorna w roli Sir Humphrey'a (za którą trzykrotnie otrzymywał nagrodę BAFTA). Dzięki ich koncertowym występom ciągłe potyczki dwóch wiecznych adwersarzy nie przestają bawić i wzbudzać zainteresowania.
 
Autorami emitowanego w latach 1980-84 serialu byli Antony Jay i Jonathan Lynn, którzy przez wiele lat utrzymywali, że wszystko co napisali było wytworem tylko ich własnej wyobraźni i zmysłu obserwacji. Dopiero przy okazji obchodów 25-lecia pierwszej emisji przyznali, że korzystali z trzech bardzo ważnych źródeł ze świata prawdziwej polityki. Pierwszym były dzienniki prominentnego polityka i ministra z lat 60., Richarda Crossmana. Drugim przekazywane autorom w tajemnicy wspomnienia Marcii Williams (obecnie członkini Izby Lordów jako baronowa Falkender), osobistego sekretarza premiera Harolda Wilsona. Trzecim relacje doradcy bezpośredniego poprzednika pani Thacher, premiera Jamesa Callaghana, nazwiskiem Bernard Donoughue.
 
W 1984 Margaret Thatcher oddała swojej ulubionej produkcji szczególny rodzaj hołdu: podczas jednego z oficjalnych przyjęć, wystąpiła z aktorami serialu w krótkim skeczu, sama grając rolę... oczywiście premiera.
 
***
A jutro zaczynamy cykl Majówka w Nouvion: przez siedem kolejnych dni długiego weekendu opowiem o głownych aktorach "Allo! Allo!". Na dobry początek: Rene i Edith, czyli Gorden Kaye i Carmen Silvera.
niedziela, 29 kwietnia 2007, britcom

Polecane wpisy

  • Tak jest, panie premierze

    Tytuł oryginalny: Yes Prime Minister Autorzy: Sir Anthony Jay & Jonathan Lynn Lata emisji: 1986-88 Kanał: BBC Two Serii: 2 Odcinków: 16 W ostatni czwa

  • DVD: Liga Dżentelmenów

    Tytuł oryginalny: The League of Gentlemen Tytuł polski: Liga Dżentelmenów (DVD), Pcim Dolny (BBC Prime) Autorzy: Jeremy Dyson, Mark Gatiss, Steve Pemberton,

  • Britcomy Atkinsona: Cienka niebieska linia

    Tytuł oryginalny: The Thin Blue Line Tytuł polski: Cienka niebieska linia Autor: Ben Elton Odcinków: 14 Serii: 2 Emisja: 1995-96 Stacja: BBC Two To całk

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu: